30-01-17

ODE AAN ALLERLEI VORMEN VAN GEDRUIS

Screen-Shot-2015-06-19-at-11.17.39-AM.png

 

Riep hij
land in zicht
of was hij morgen-verrukt
en zong hij
de zon aan de winterhemel?

Geboortekreet
of stervensreutel
en daartussen
het borrelen,
uiteenspatten,
bliksemen,
schetteren,
lispelen,
fluisteren,
verketteren,
snikken en schateren.

Muzikanten
vergroeid met de Titanic
spelen de dood in reepjes.
In de koude moederschoot
van het water worden zij eindeloos
bij iedere melodie herboren,
al zijn hun vingers water
hun lippen koraal.

-U naderbij-
en of gij dan god of geliefde zijt
met deze reddingsvesten
is dobberen vrij aangenaam
in dit bestaan.

Riep hij
land in zicht
of was hij avond-gegrepen
en speelde hij
de sterren aan de zomerhemel?

Alleen de waan-zin
heeft lucht genoeg
voor het slotakkoord.

Het was maar een droom, jongen,
zei mijn vader ’s nachts
bij dit bange kind.

 

1232d616453cb3d9108bb26a4b53fbe2.jpg

18:46 Gepost door indestilte

26-01-17

TO A POET WHOSE VERSES I HAD READ

Vita_sackville-west.jpg

 

To a poet whose verses I had read

I WOULD not venture to dispraise or praise
Too well I know the indifference which bounds
A poet in the narrow working-grounds
Where he is blind and deaf in all his ways.
He must work out alone his paths to glory;
A thousand breaths are fanning him along;
A thousand tears end in one little song,
A thousand conflicts in one little story;
A thousand notes swell to a single chord.
He cannot tell where his direction tends;
He strives unguided towards indefinite ends;
He is an ignorant though absolute lord.

Poems of West and East
W. Sackville-West

 

3632250934_0ab4f68d8e_o.jpg

 

16:06 Gepost door indestilte

25-01-17

JENI SPOTA C.: DICEY FABULOUS CARNIVAL

Maestà_di_simone_martini,_siena_palazzo_pubblico_1315-1321.jpg

 

Jeni Spota C. (1982) leeft en werkt in New York. Master of Fine Arts in het Art Institute in Chicago, 2007.
Deze jonge kunstenares stelde in 2016 ten toon bij de kunstgallerie Brennan & Griffin NY met als titel: ‘Dicey Fabulous Carnival’ ‘Een gevaarlijk fabelachtig carnaval’.
Uitgangspunt, of inspiratiebron, was de architectuur van Simone Martini’s fresco ‘Maesta’ van 1315 in Sienna, naast bewerkt metaalwerk  en emailles van de Ottoniaanse periode en Mikhail Baktin’s theorieën omtrent de functie van carnaval in de Rennissance-maatschappij.

fc6d415ecc0dd828947b449820e4d5f3.jpg

Haar eigen werk respecteert dezelfde setting: een moeder met kind centraal en daarrond allerlei ‘heilige’ figuren.

‘The central form of each work is a throned woman holding a child, a reference to the Madonna and child motif employed in many Renaissance-era works, and what the artist refers to as the "universal mother" figure. Amassed around the central figure are mystical beings that take the form of ancestral ghosts, carnies, mimes and witches.  Similarly, the portraits housed in the friezes that border many of the works replace religious luminaries with costumed and disguised figures, both comical and grotesque, mysterious and spectral.  Scenes both macabre and reverent, envision the implosion of the dream world and physical world into an unknown realm existing before birth and after death.’

 

c78f8a54969e01ad5b7e0c431ddf968c.jpg

 


De tentoonstelling vond plaats met en rond carnaval 2016.

'During Carnival, participants embrace the reversal of social roles and norms by embodying the dark side of human nature and bring to light the underbelly of society through syncretic pageantry. With it comes Winter’s passage to Spring, the promise of fertility, and the transition from darkness to lightness.' 

Eén van de bezoekers beschrijft ‘het aroma’, the pungent smell’ van de dik opgebrachte lood-olie.
 Haar werk heeft duidelijke reminiscenties met de Gotische drang naar realisme’.
Kijk naar onze vorige bijdrage en je merkt dat het bijna onzegbare, eigen aan de 11de-12de eeuw hier zeker een element van haar inspiratie is geweest. De kunstenares kent deze periode, legt bewust vergelijkingen:
…these versions feel at once familiar yet totally fresh, a reminder of the deeply embedded way art history has taught us to view certain compositional forms with reverence..'

Maakten de oorspronkelijke werken duidelijk afbeeldingen waarin je bijvoorbeeldc Matheus, Marcus en Lucas kon herkennen, Spota daarentegen…
‘…gives us a ragtag band of casually drawn visages onto with viewers might project the quasi-mystics, authors, film directors, politcal candidates, and musicians who attract such cultish fervor in this day and age.’

 

939a6e20d64b2b833c963ddb20353ec8.jpg


Je kunt deze werken ‘voelen’, althans zeker ‘rieken’, maar je ziet ze ook bewegen: de al-moeder of ze nu de aarde is verenigd met de hemel, of de moeder van de Verlosser, ze hebben het iconische van het heilige verlaten, en net zoals bv. bij de Intocht van Jezus in Brussel van James Ensor, worden ze innerlijke verbeeldingen van onze ‘gewoonste’ kant, onze alledaagsheid die niet vaak als uitgangspunt voor de kunst dienstbaar is, maar die geen hoger denkwerk nodig heeft om begrepen te worden.
We staan met zijn allen rond de moeder-met-kind en we hopen dat na het gevaarlijk dwaze carnaval eindelijk de lente komt en de donkere dagen oplossen in een lang verwachte nieuwe wereld.

b7256c42c1a7cdf7ec8de37c51b9f553.jpg

17:36 Gepost door indestilte

16-01-17

DE (ON)ZICHTBAARHEID VAN DE 'ANDERE' WERELD

DP344571.jpg

 

Ze onmoetten elkaar kort nadat ze beiden wisten zwanger te zijn. Maria en haar nicht Elisabeth.
Maria droeg Jezus in haar schoot, Elisabeth de toekomstige Johannes de Doper.
Deze uitbeelding van het verhaal komt uit een Dominicaans klooster in Katharinathal in de streek van het Bodenmeer (Konstanzmeer) van het hedendaagse Zwitserland. Toegeschreven aan Meester Heinrich van Konstanz, ca 1300.
De beeldjes zijn ongeveer 60 cmhoog. (59.1 x 30.2 x 18.4)

DP344572.jpg


Uit notenhout gesneden met de originele beschildering en verguldsel nog helemaal intact, hebben beide figuren een met een kristal-bedekte opening waardoor het beeld van hun kinderen te zien was.
Deze afbeelding van de visitatie (het bezoek) inbegrepen de beelden van de nog ongeboren Jezus en Johannes is met een zekere regelmaat  terug te vinden in de Duits sprekende landen.
Maria plaatst teder haar hand op Elisabeth’s schouder terwijl haar nicht haar arm naar haar borst brengt als een referentie naar haar verklaring: ‘Wie ben ik, dat de moeder van de Heer mij zou bezoeken??’ (Lukas 1:43) Tekst die als inscriptie op het beeld te vinden is: VNDE HOC MICHI VI VENIAT MAT(ER)
Deze ontmoeting is te bewonderen in het Metropolitan Museum in New York, gallery 304.

 

DP266473.jpg



Een verwant beeld is een ‘Schrijn van de Maagd’, zelfde datum, afkomstig uit de Rijn-vallei in Duitsland, zelfde tijd, circa 1300.
Dit devotie-schrijn bevestigt het christelijk geloof in het wonder van de incarnatie waardoor God een menselijk lichaam en een menselijke natuur aannam, en daarmee  het menselijke en het goddelijke verenigt.
Gesloten is het een beeldje van de tronende Maagd Maria die haar kind voedt.  Geopend is het de representatie van de heilige Drievuldigheid.
(Alleen God de Vader heeft de tijd overleefd, de figuren van Christus en duif die de heilige Geest moet voorstellen zijn verloren gegaan.)
Op de vleugels zijn scènes van de Geboorte aangebracht. Eveneens te zien in het Met.

 

DP266472.jpg


Dit zijn zowat de technische details, geschiedenis, materiaal, context.
Het raadsel echter begint bij de ervaring, de emotie.
De brug tussen deze wereld en de onze is circa  700 jaar lang.
Je kunt de schoonheid niet afschuiven op de ongewilde primitievere vormgeving waarin zij de bijbelverhalen verbeelden. Hun authenciteit overstijgt wat wij ‘ beperking’ noemen.
Juist door de essentie weer te geven, meestal vanuit een ervaren geloof in wat zij verbeelden, verdwijnt het onnodige.

De twee vrouwen zijn (edele) vrouwen van hun tijd maar net de vormgeving verhindert dat wij in dat tijdsbeeld blijven hangen en wel de geschiedkundige en verhalende kenmerken begrijpen maar blind voor het wonder zouden zijn dat zij proberen weer te geven: een verre god uit het oude testament neemt de gestalte aan van een kind via het lichaam van een vrouw. Dichterbij de mens is nauwelijks denkbaar.
Ook als niet gelovige kun je door dit mysterie ontroerd worden: de bijna naïeve opvatting dat een opperwezen een kind wil zijn, niet door plotseling uit een bloem of een ster te verschijnen maar via de niet altijd makkelijke menselijke weg.
Vanuit de menselijke verlangens bekeken een poging die het rationele nooit kon maken net zoals muziek allerlei andere vormen van voelen en denken mogelijk maakt.
Ik denk dat daar de opening ligt: niet verklaren maar leren ‘aanschouwen’ om dat oude mooie woord te gebruiken.

 

DP266392.jpg

 

18:14 Gepost door indestilte

11-01-17

DE (ON)ZICHTBAARHEID VAN DE ALLEDAAGSE WERELD

(na het lezen  van ‘handleiding voor een wisselvallig leven, een bijlage bij de Standaard van 7 januari)

 

reyers_04.jpg

 

Het is mooi:  een jaar beginnen zonder goede raad maar met verhalen vanuit het mensenleven. Ook psychiater Dirk is een mooi en goed mens, dat staat buiten kijf. De mensen die zich rondom hem bewegen zijn dus meestal ook mooie, goede en vast interessante mensen, zoals blijkt, of al vaak is gebleken.
Het gaat dus meer om ‘de soort’, of beter nog: het ontbreken van variëteit.  De mensen die hun zegje krijgen zijn wel opgevoede, kunstzinnige en welstellende mensen.

Het zijn mensen uit dezelfde sociale vijver zoals ze vaak worden opgevoerd bij laatavond-programma’s waar meestal uit dezelfde vijver wordt gevist wegens de spraakzaamheid, de bekendheid of het engagement.  Soms mogen ook de vrienden, de kinderen, kleinkinderen of vrienden van de vrienden komen vertellen waarmee ze zich onledig houden of wat hen tot bepaalde daden drijft.

 

100-stks-Mini-HO-Schaal-1-100-Painted-Model-Mensen-Mix-Painted-Model-Train-Park-Street.jpg

 


Sinds de VRT met ‘merken’ werkt (Radio-1, Radio-2, Clara, 1, Canvas en vele anderen) wordt het publiek ook sociaal-economisch benaderd: van de meerwaarde-zoeker tot de vrolijke tiener, van de vlotte ketnetter tot de meestal oude Clara-aanhanger, het merk bepaalt in zijn doelstellingen benadering en programmatie.
Niets mis mee, ik wil graag in mijn belangstellingspunten verstandig worden aangesproken al blijf ik mij aan de Clara-morgenden ergeren waar ik in feite ‘de ochtend’ bij Radio-1 zou willen volgen maar dan zonder hun muziekkeuze, en er zijn best nog voorbeelden te vinden van een deugddoende mix.
De isolatie die je met ‘merken’ bewerkstelligt zou je nog kunnen oplossen door bij de verschillende merken items uit andere merken in te voeren maar dan vanuit de klant van dat merk.

Voorbeelden:
Radio-2 heeft altijd met succes klassieke muziekjes gedraaid in Funiculi Funicula waarvan de sporen op graag gekochte cd’s achterblijven.  Dezelfde muziek als bij Clara maar een andere presentatie-stijl zodat de klant van dat merk zich net zo goed bediend voelt.

Het dagelijks leven van een treinmachnist, een straat-soldaat, een beginnend ondernemer, enz zou in een goed gemonteerde documentaire best in Canvas kunnen vertoond worden al wens ik de ellenlange documentaires over de Belgische fotografie vooral bij de monteur zien belanden want ook voor een meerwaarde-zoeker is verveling een slechte gids.

Luister je naar Studio Brussel dan is het best mogelijk dat een aardig initiatief van Ketnet aandacht krijgt in de stijl van Studio Brussel of een bejaard muzikanten-echtpaar Mozart vertolkt bij de grootste familie van radio-2.

Nu zijn de leeftijden bijna in reservaten opgesloten, met uitzondering van de +60-tiger die je alleen nog terugvindt bij ‘Iedereen beroemd’ en wel eens op radio-2.  Presentatoren ouder dan 45 blijken ook niet of bijna niet te bestaan. En al doet Thomas aardige dingen zoals hij pas bewees met de geboorte van zoon Otto, ‘alleen Elvis’ zou wat meer diepgang kunnen, krijgen mocht er nu en dan een mens, vrouw of man of beiden van wat oudere leeftijd de gasten bevragen.

 

17.jpeg

 Het programma ‘Spoed 24/7’ UZ Leuven opgenomen bij de spoedafdeling van UZ-Leuven is een van de weinige programma’s waarbij zowel alle leeftijdsgroepen als sociale klassen verschijnen.
Je kijkt niet alleen naar de toewijding van de verzorgenden, maar je leeft mee met het leven van de kleinsten tot de bijna helemaal uitgerangeerden en dat in diverse situaties die van gevallen in de douche tot ernstig hartfalen kunnen gaan. Je komt in contact met de families, de vrienden, of je vraagt je af hoe iemand met zware epilepsie alleen door het leven moet. Het is goed gemonteerd, afwisselend, de klanten verschijnen ook nog even in hun ‘genezen’ status en het overlijden van een van de opgenomen patiënten haalt zelfs de kranten.
Het zou zijn plaats in alle merken kunnen vinden, een verdienste waarvoor ik, naast de uitstekende montage, mijn oude hoed licht. Goed zo jongens van 100.000 Volt!

 

a534b52a-694a-11e6-94b1-00163edf843f.jpg

 Natuurlijk kun je bij het tonen van ‘de alledaagsen’ waarbij ik mezelf reken in de ‘echo-val’ trappen.  De medemens is makkelijk tot dingen en uitspraken te verleiden die hem wel eens zuur kunnen opbreken. Een goed eikpunt is dat degene die onderwerp was zonder enige gêne de dag daarop zijn boodschappen moeten kunnen doen.
Ook moet de maker niet bedolven worden onder het opname-matriaal zodat een authentiek gesprekje vrijwel onmogelijk wordt en de gast alleen dient om de variëteit van het menselijk ras te beklemtonen.
Ik bedoel: de verscheidenheid tonen is geen gemakkelijke opgave. Het vraagt veel voorbereiding, eindeloze montage en een flinke ploeg medewerkers. Je hoort de producers zuchten. Geld!

Toch is de aanwezigheid van allerlei mensen een bijdrage voor een goede democratie.  Nu hoor je de artistieken of wat daarvoor doorgaat, de deskundigen of.., de uitslovers, de politici of..aan het woord en zijn ze aanwezig in het beeld, terwijl de meerderheid nog steeds onder de paraplu (neen, niet die van Dirk) schuil blijft gaan.
Toon ons op een creatieve manier onze medemensen, sluit ze niet op in de merken, doorbreek de vriendenkringen, maar toon waarin wij bijzonder zijn, hoe we op onze manier overleven en saus die beelden met schrijvers, muzikanten, zieleknijpers en ander schoon volk.
De zichtbaarheid van de wereld schept de gretigheid om er deel van te mogen uitmaken, of minstens een beetje troost dat er nog anderen op zoek zijn.

Het zij zo.

 

a ship of fools_d.jpg

18:00 Gepost door indestilte

07-01-17

POGING TOT NAWOORD

dressler.jpg

Nawoord bij een wisselvallig leven

Een plan heb ik niet
en verdriet
en priet
praat
laat
of vroeg
nog iets
van de vrouw
die mij droeg:
een moederskind,
meneer de muzikant
-is dat genoeg-
een pint
in de kroeg
het lot
dat ons sloeg.

zot
en verbrand
maar
niets aan de hand
het hart
sjot
zichzelf verrot.

dus, kom nu met
god
de leugenaar
tart
het beloofde land

lief kind,
blijf asjeblief
uit de krant.


(na het lezen  van ‘handleiding voor een wisselvallig leven, een bijlage bij de Standaard van 7 januari)

NB: Ik heb je doorstaan, Leonard,
en hou voorlopig bij wat je te geef zou hebben!

 

faut-se-mefier-des-mots.jpg

 

16:43 Gepost door indestilte

05-01-17

VLIEGENDE OLIFANTEN EN WITTE MERELS

DumboInFlight.jpg

 

Dumbo bleek niet geschikt om een drie- vierjarige te bekoren. Richting zaal vliegend ontlokte hij een hoog gekres zodat de net zo geschrokken ouders met het kind cinema Roxy moesten verlaten. Dat was al een jaartje of twee geleden, maar ’t verhaal kwam nu en dan weer naar boven, ook al was het kind nu bijna vijf.


Zottigheid, Marcel, zei vava Gust. Vliegende olifanten! Zoiets moet ge niet op kinderen loslaten. Een belediging voor olifanten is het.  
En dan heel traag, nog voor hij zijn borreltje Hertekamp dronk:
Zijn ze niet schoon genoeg zoals ze zijn?  Zet eens een mens naast zo ’n dier? Iemand met verstand zoals ze zeggen. Ziet ge ze staan? Wel, met wie wilt ge door het oerwoud trekken?
Hij stak het borreltje in de lucht, zei santé en dronk het in één keer uit.


Zeg hem nog eens dat nonkel Nand een witte merel zal meebrengen.  Als hij ’t niet vergeet natuurlijk.  Ge moet zijn snuitje zien als Nand zegt: Nondedju -ja, kijk dat is geen vloeken, godverdoeme dat is vloeken. Nondedju, nu heb ik hem weer te vroeg losgelaten he.  Ja, onze Nand kan vertellen dat hij ’t zelf gelooft. 
Een echte witte merel, nonkel? Ja ventje, zo echt als ik hier sta, en ik sta hier toch hé. Kijk.
Ja, hij stond er, zei het kind.
’t Probleem is dat hij nooit lang blijft.  Merels zijn slim.  Zeker witte merels die zijn slimmerdeslim, dat is slim maal één miljoen. Hij komt graag op mijn schouder zitten.  Hier, op deze schouder.  Kijk eens of er misschien nog een beetje merelkak op ligt.
Neen, niks, zei het kind.
Witte merels zijn proper natuurlijk. Enfin hij zit dan op mijn schouder en wij wandelen naar ’t kapelleke, dichtbij ’t kerkhof. Ge moet de mensen zien kijken. De Nand is weer op stap met de witte merel, zeggen ze.
En als we er bijna zijn, vliegt hij ineens de lucht in en gaat hij boven ’t kerkhof hangen.  En weet ge waarom?
Hij wist het niet.
Dan zeggen de mensen die juist iemand begraven hebben:  kijk daar eens, dat is zeker de ziel van ons moeder die naar de hemel gaat.
En dan trilt de witte nog efkes met zijn vleugels, zoals ik nu met mijn vingers doe, maar veel rapper, en dan stijgt hij zo hoog in de lucht dat niemand hem nog kan zien. Maar de mensen die juist hun moemoe begraven hebben die zijn getroost, die kunnen bij de koffie vertellen dat ze haar ziel hebben zien opstijgen, en dat troost ze natuurlijk.
Dat doet dus de witte merel, mensen troosten. Onderandere, want hij doet nog veel andere dingen.

Ziede, zegt Gust terwijl hij zijn glaasje nog eens vult, zielen van pas gestorven mensen die kunnen vliegen, en daar is hij niet bang van, onze Giedo, dat begrijpt hij want hij is niet dom. Als wij langs de graven wandelen en ik wijs hem waar ik zal liggen, bij de graven van de Vuurkruisers, dan zegt hij dat hij met de witte merel zal komen voor ’t geval ik weg wil, maar ik heb hem gezegd dat zo lang hij blijft komen ik geen vleugels nodig heb. Ik heb het niet zo voor daarboven, zeker niet als er Dumbo’s hangen die denken dat ze merels zijn of iets zoals engelen.

Wete wa, vava, zei hij nog maar een dag of twee drie geleden.  Ik neem uw ziel mee, hier in mijn jaszak.  En dan verandert uw ziel misschien in een witte merel. Want ja, als een merel een ziel kan zijn dan ook omgekeerd. Slim hé?


En als hij dan later zijn kleinkind gaat bezoeken dan heeft hij echt een witte merel bij, en zijn kleinzoon of kleindochter, of alletwee zeggen dan: Vava, waar is nu die witte merel?  Kijk in de grote kersenboom, ziet ge hem zitten? En dan begint hij over mij te vertellen, van toen hijzelf nog een kind was. En zo gaat dat maar door. Nog meer dan duizend jaar, als er dan nog mensen zijn natuurlijk.
Santé.

 

le-merle-blanc-18.jpg

 



(Eugène Damaré (1840-1919), Le merle blanc opus 161, polka.)

16:37 Gepost door indestilte